Wkładka gramofonowa – element z igłą zamieniający drgania rowka na prąd.

Wkładka gramofonowa jest kluczowym elementem urządzenia odtwarzającego dźwięk z płyt winylowych. Składa się z igły (lub grotownika), która porusza się w rowku płyty, oraz mechanizmu przetwarzającego mechaniczne drgania na sygnał elektryczny. Dzięki temu umożliwia konwersję analogowych informacji zawartych w rowku płyty na sygnał, który może być dalej wzmacniany i przetwarzany przez zestaw audio.

Wkładki gramofonowe można podzielić ze względu na konstrukcję na typu magnetyczne ruchomej cewki (MC), ruchomego magnesu (MM) oraz ceramiczne, różniące się parametrami oraz jakością odwzorowania dźwięku. Ich charakterystyka akustyczna i elektryczna wpływa na ostateczną jakość odtwarzanego dźwięku, a dobór wkładki ma istotne znaczenie dla audiofilów i profesjonalnych nagrań. Istotne aspekty techniczne obejmują siłę nacisku igły na płytę, częstotliwość przenoszenia oraz poziom szumów własnych.

Zjawisko zamiany mechanicznych drgań igły na sygnał elektryczny stanowi podstawę działania technologii analogowego odtwarzania dźwięku z nośników fizycznych. Pozwala to na wierne odwzorowanie nagrań muzycznych lub dźwiękowych zachowanych na winylowych płytach, co ma szczególne znaczenie w dziedzinie archiwizacji, kolekcjonerstwa oraz wysokiej jakości odsłuchu dźwięku.