Lokalizacja – precyzyjne wskazanie, gdzie na scenie znajduje się muzyk.
Proces określania precyzyjnej pozycji źródła dźwięku na scenie lub w przestrzeni dźwiękowej, w szczególności w odniesieniu do wykonawców muzycznych, jest istotnym elementem zarówno podczas nagrań, jak i występów na żywo. Polega on na zastosowaniu różnych technik akustycznych, mikrofonowych oraz przetwarzania sygnału audio, które umożliwiają słuchaczowi lub systemowi nagłośnieniowemu zidentyfikowanie miejsca, z którego emituje dźwięk. W kontekście nagrań wielościeżkowych lub systemów z mikrofonami stereo i surround, lokalizacja pozwala na wierne odwzorowanie przestrzeni scenicznej w warstwie dźwiękowej.
Metody wykorzystywane do ustalenia lub modulowania lokalizacji źródła dźwięku obejmują m.in. różnice czasowe (interauralne) dotarcia sygnału do mikrofona lewego i prawego, różnice poziomów natężenia dźwięku, a także charakterystyki spektralne sygnału. Techniki te są podstawą działania procesów psychoakustycznych, które umożliwiają mózgowi przestrzenną interpretację dźwięku. W systemach nagłośnieniowych i produkcji muzycznej wykorzystuje się również panning – przesuwanie sygnału w panoramie stereo, co wpływa na odczucie położenia muzyka lub instrumentu na scenie.
Dokładna lokalizacja dźwięku jest kluczowa dla realizacji efektów scenicznych oraz dla naturalności i immersji doświadczania muzyki. W środowiskach studyjnych i podczas koncertów umożliwia lepszą koordynację działań realizatorów dźwięku oraz poprawia percepcję akustyczną publiczności, podnosząc jakość odbioru i autentyczność przekazu muzycznego.
